تعداد دانشگاه‌های ایران در رتبه‌بندی‌های جهانی دوبرابر شد

به گزارش گروه علمی پایگاه خبری تحلیلی «آسارا رسا»، تور فناوری و نشست رسانه‌ای محمدنبی شهیکی تاش معاون فناوری وزیر علوم و سید مهدی ابطحی معاون پژوهشی وزیر علوم امروز صبح با موضوع پساجنگ و اهمیت فناوری صبح امروز در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برگزار شد.

علی اسدی رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در ابتدا با گرامیداشت یاد رهبر شهید و شهدای جنگ تحمیلی سوم، پرچمداران و فرماندهان شهید رزمندگان و دانش آموزان میناب گفت: پارکی که شما بزرگواران اصحاب رسانه حضور دارید، اولین پارک و بزرگترین و قدیمی ترین پارک دانشگاهی کشور است.

وی افزود: تلاش کردیم در دوران جنگ هم در خدمت شرکت‌های دانش‌بنیان باشیم و الان با همکاران داریم برنامه‌ریزی می‌کنیم. برنامه پسا جنگ را هم برای خود ترسیم گرده‌ایم.

سید مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این نشست گزارشی از فعالیت‌های این معاونت در دوران جنگ و پس از آن ارائه کرد.

ابطح با بیان اینکه به‌طور طبیعی و متأثر از شرایط جنگی، مسیر فعالیت‌ها ادامه یافته است، به تشریح وظایف قانونی معاونت پژوهشی پیش از وقوع جنگ پرداخت و گفت: در مجموعه کشور این نگاه وجود داشت که تکالیف باید به‌صورت کامل انجام شود، اما یکی از چالش‌های وزارت علوم این است که گاهی هر بخش به‌صورت جزیره‌ای عمل می‌کند و این مسئله نیازمند هماهنگی بیشتر است.

وی با تأکید بر موضوع «مرجعیت علمی کشور» افزود: ایران در برخی دوره‌های تاریخی در شماری از حوزه‌های علمی مرجعیت داشته و امروز نیز حفظ جایگاه کشور در تولید علم، پاسخ به نیازهای جامعه و صنعت، حمایت از نوآوری و توسعه فناوری از اولویت‌هاست. به گفته وی، دانشگاه محل تولد و رشد نوآوری است و باید به تربیت انسان‌های خلاق و مسئله‌محور منجر شود؛ مأموریتی که در چارچوب برنامه هفتم توسعه دنبال می‌شود.

ابطحی ادامه داد: فعالیت‌های علمی ارزشمند هستند و نباید در تقابل با مأموریت‌های حل مسئله قرار گیرند. تولید مقاله به‌تنهایی به معنای بی‌توجهی به نیازهای جامعه نیست و بسیاری از پژوهشگران فعال در حوزه حل مسائل کشور نیز در تولید علمی نقش دارند.

معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به وضعیت نشریات علمی کشور گفت: حدود ۸۰۰ نشریه در مجموعه وزارت علوم، وزارت بهداشت و انجمن‌های علمی فعال هستند. بخشی از این نشریات نیازمند ارتقای سطح بین‌المللی و افزایش دیده‌شدن هستند. همچنین شاخص‌های ارزیابی علمی در حال بازنگری و بهبود بر اساس کیفیت و کمیت تولیدات علمی است.

ابطحی همچنین با اشاره به برخی چالش‌های بین‌المللی و پیامدهای شرایط اخیر کشور اظهار کرد: بخشی از فعالیت‌ها تحت تأثیر محدودیت‌ها قرار گرفته است.

رشد قابل توجه شاخص‌های علمی کشور

معاون پژوهشی وزارت علوم از رشد قابل توجه شاخص‌های علمی کشور خبر داد و گفت: تعداد دانشگاه‌های برتر ایران در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی طی یک سال گذشته دو برابر شده است. همچنین ۸۰ درصد نشریات فارسی‌زبان وارد پایگاه‌های معتبر بین‌المللی شده‌اند که این موضوع به افزایش دیده‌شدن علم ایرانی کمک کرده است.

وی از رونمایی «اطلس نشریات نمایه‌شده» شامل اطلاعات ۴۶۸ نشریه علمی خبر داد.

ابطحی همچنین از اختصاص حدود هزار میلیارد تومان اعتبار در قالب برنامه جهش برای حمایت از دانشگاه‌های برتر با همکاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری و بنیاد ملی نخبگان خبر داد و افزود: تجهیز ۱۰۰ آزمایشگاه تحقیقاتی و حمایت از ۲۰ دانشگاه برای تقویت زیرساخت‌های پژوهشی در دستور کار قرار دارد.

وی با اشاره به تغییر رویکرد آموزش عالی گفت: دبیرخانه‌ای در معاونت پژوهشی برای مدیریت مسائل کلان کشور تشکیل شده که با حضور نمایندگان دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و وزارتخانه‌های تخصصی از جمله نفت، صمت، نیرو و راه و شهرسازی فعالیت می‌کند.

به گفته ابطحی، مسائل کشور از سه مسیر دولت، وزارتخانه‌های تخصصی و مطالبات استانی به این دبیرخانه منتقل شده و سپس برای حل به دانشگاه‌های توانمند ارجاع می‌شود.

وی افزود: با فعال‌سازی دفاتر انتقال فناوری و اجرای مواد ۱۱ و ۱۳ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، مسیر ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه تقویت شده است.

ابطحی حوزه‌های انرژی، نفت و گاز، برق، آب، فولاد، الکترونیک، دارو و همچنین علوم انسانی و اجتماعی را از اولویت‌های اصلی کشور دانست و تأکید کرد: کشور در شرایط فعلی نیازمند رویکردی علمی برای حل مسائل زیرساختی و اقتصادی است.

وی با اشاره به تجربه جنگ اخیر گفت: ساختارهای متمرکز و بزرگ در شرایط بحران آسیب‌پذیر هستند و باید به سمت شبکه‌ای شدن فعالیت‌های علمی و پژوهشی حرکت کرد.

معاون پژوهشی وزارت علوم همچنین از نقش مهم انجمن‌های علمی در بازسازی علمی و اجتماعی کشور و تبیین دستاوردهای ایران در عرصه بین‌المللی تقدیر کرد و افزود: این انجمن‌ها می‌توانند در حل مسائل ملی و بهبود شرایط اجتماعی نقش مؤثری ایفا کنند.

ابطحی در پاسخ به پرسش خبرنگاری در ارتباط با اختلالات اینترنتی در دانشگاه‌ها اعلام کرد: دسترسی دانشگاه‌ها به اینترنت بین المللی تا حد زیادی برقرار شده، اما دانشجویان تحصیلات تکمیلی همچنان با مشکلات جدی مواجه‌اند؛ این موضوع می‌تواند ارتباطات بین‌المللی پژوهشی و روند انتشار مقالات علمی را تحت تأثیر قرار دهد.

وی همچنین اظهار کرد: فهرست کامل دانشگاه‌ها و اعضای هیئت علمی در اختیار است، اما از زمانی که این شرایط آغاز شد، اتفاقاتی رخ داد که برای ما قابل رصد نبود و در برخی موارد نیز نوعی آشفتگی وجود داشت.

معاون پژوهشی وزارت علوم ادامه داد: در این زمینه نامه‌ای تهیه و به امضای دو وزارتخانه رسید. ما در حال حاضر ۱۸ دانشگاه داریم و برخی از مجموعه‌هایی که نام آنها مطرح شده، اگر اشتباه نکنم، سالانه حدود ۲۰ هزار مقاله منتشر می‌کنند که یک‌ سوم نویسندگان این مقالات ایرانی نیستند و این ارتباطات علمی طی سال‌ها شکل گرفته است.

ابطحی خاطرنشان کرد: اکنون اگر این ارتباطات دچار مشکل شود، بازگرداندن آن نیازمند تلاشی پیوسته است؛ تلاشی که طی ۷۰ روز گذشته در جریان بوده و همچنان ادامه دارد.

وی گفت: بر همین اساس از دانشگاه‌های شهرها خواستیم که میزبانی دانشجویان را بر عهده بگیرند. همچنین شخصاً دستورالعملی ارسال کردم تا در این زمینه کمک شود.

معاون پژوهشی وزارت علوم درباره دسترسی پژوهشکده‌ها و اندیشکده‌ها نیز بیان کرد: اندیشکده‌ها در واقع شامل مراکز مصوب هستند و بخشی نیز هنوز مصوب نشده‌اند، اما با پیگیری‌های انجام‌شده، دسترسی دبیران نشریات و پژوهشکده‌ها نیز برقرار شده است..

وضعیت تولید علم در کشور

معاون پژوهشی وزارت علوم، با اشاره به وضعیت تولید علم در کشور اظهار کرد: در حال حاضر کشورهای منطقه از جمله ترکیه و عربستان رشد قابل توجهی در تولیدات علمی داشته‌اند؛ به‌طوری‌که رشد ۲۴ درصدی در برخی شاخص‌ها دیگر موضوعی غیرقابل تصور نیست.

وی افزود: زمانی که رئیس دانشگاه بودم، جامعه دانشگاهی نسبت به موضوعاتی مانند خوابگاه و تغذیه حساسیت بالایی داشت، اما امروز حساسیت‌ها بیشتر متوجه تجهیزات دانشگاهی شده است، چرا که تجهیزات دانشگاه‌ها سال‌هاست نوسازی نشده و امکانات جدید در اختیار آنها قرار نگرفته است.

ابطحی ادامه داد: علم اصیل جز از مسیر دسترسی به ابزار، ارتباطات علمی و دسترسی به تولیدات علمی جهان شکل نمی‌گیرد. اگر خارج از این مسیر حرکت کنیم، حتی با وجود هزینه‌کرد برای پژوهش، دچار آسیب خواهیم شد. البته ایران از نظر اصالت علمی وضعیت قابل قبولی دارد و این موضوع مایه افتخار است، اما اگر منابع در مسیر درست هزینه نشود، با چالش مواجه می‌شویم.

ابطحی با اشاره به محدودیت‌های موجود در همکاری‌های علمی بین‌المللی گفت: استفاده از آزمایشگاه‌های بزرگ بین‌المللی، فرصت‌های مطالعاتی دانشجویان و استادان و همچنین همکاری‌های علمی بین‌المللی محدود شده است. این موضوع هزینه‌بر است و نظام هزینه‌کرد پژوهشی نیز با مشکلاتی مواجه شده است.

وی خاطرنشان کرد: در کنار این مسائل، سهم خدمات دانشجویی از کل بودجه دانشگاه‌ها به شدت افزایش یافته و تقریبا شش برابر شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، ایران از جمع ۲۰ کشور برتر در حوزه تولید علم خارج خواهد شد.

منبع: فارس

انتهای خبر/