به گزارش گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «آسارا رسا»، در آستانه دومین سالگرد شهادت شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی، فرصتی مغتنم است تا با نگاهی مستند و مبتنی بر ارقام، کارنامه اقتصادی دولت سیزدهم را مرور کنیم. دولت شهید رئیسی در شرایطی سکان هدایت اقتصاد ایران را بر عهده گرفت که انباشت کسریهای مزمن، تورم ریشهدار و رکود تورمی، نفس تولید و معیشت را به شماره انداخته بود.
عمر دولت سیزدهم تنها ۳۳ ماه بود اما مهار نسبی تورم، انضباط بخشی به نقدینگی، ثباتآفرینی در بازار ارز، جهش در صادرات نفت در اوج تحریمها، احیای واحدهای تولیدی و خلق فرصتهای شغلی، نتایج درخشان همین دوره مدیریتی کوتاه بود.
این دستاوردها، یاد و خاطره شهید جمهور را در اذهان ملت ایران جاودانه میسازد و نشان میدهد که با تدبیر، جهاد و دیپلماسی عزتمندانه میتوان قلههای دشوار را فتح کرد.
در دولت سیزدهم، شاهد پوستاندازی در شاخصهای کلان اقتصادی بودیم؛ تغییری که مشخصه آن، مهار نسبی تورم و بازگشت ارزهای نفتی در سایه دیپلماسی منطقهای و کنترل بازار بود.
ترمز نقدینگی و ثبات ارزی
گزارشهای بانک مرکزی از یک روند کاهشی قابلتامل در نقدینگی حکایت دارد؛ نرخی که از ۴۰.۶ درصد در پایان سال ۱۳۹۹ به ۳۶.۳ درصد در پایان ۱۴۰۰ و در نهایت با کاهشی چشمگیر به ۲۴.۳ درصد در پایان ۱۴۰۲ رسید.
در سپهر اقتصادی ایران که نقدینگی همواره موتور محرک تورم بوده، این کاهش را میتوان جدیترین دستاورد تیم اقتصادی دولت سیزدهم دانست.
همزمان، بازار ارز که نبض اقتصاد ایران محسوب میشود، پس از سالها تلاطم، طعم ثبات را چشید.
از بهمن ۱۴۰۱ تا پایان دولت سیزدهم، نرخ ارز در بازار غیررسمی به مدت ۱۵ ماه در کانال ۵۰ هزار تومان تثبیت شد.
آن هم در شرایطی که منطقه آبستن تنشهای امنیتی بیسابقه بود. این سیاست که با دستور مستقیم رئیسجمهور فقید و حضور پررنگ بانک مرکزی پیش رفت، سفتهبازان و دلالان را از بازار ناامید کرد.
دیپلماسی اقتصادی و جهش صادرات نفت
شاید بتوان نقطه قوت اصلی این دوره را تغییر پارادایم از «صرفا مقاومت» به «تعامل منطقهای» دانست. عضویت در پیمانهای شانگهای و بریکس، و انعقاد موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، صرفاً دستاوردهای دیپلماتیک نبودند، بلکه موتور محرک تجارت خارجی شدند.
تراز تجاری گواه این ادعاست؛ در سه سال نخست دولت سیزدهم، حجم تجارت خارجی به ۳۳۱ میلیارد دلار رسید که نسبت به سه سال پایانی دولت دوازدهم، رشدی ۳۴.۸ درصدی را نشان میدهد.
در حوزه نفت، ارقام معنادارتر است. صادرات نفت خام که در دوره تحریمهای حداکثری به کانال ۳۰۰ هزار بشکه سقوط کرده بود، در بهار ۱۴۰۳ به نزدیکی ۲ میلیون بشکه رسید.
دادههای شرکت ردیابی نفتکشها (ورتکسا) نیز تایید میکند که صادرات نفت ایران در سهماهه نخست ۲۰۲۴ به بالاترین سطح در شش سال گذشته صعود کرد و به نوشته فایننشالتایمز، حدود ۳۵ میلیارد دلار درآمد از این محل عاید کشور شد.
این جهش، حاصل توسعه روابط با کشورهای همسو بود، نه گشایش در مسیرهای سنتی.
کارنامه اشتغال و احیای تولید
در بازار کار نیز روندها مثبت بود. نرخ بیکاری از میانگین حدود ۱۱ درصدی در سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹، به ۸.۱ درصد در سال ۱۴۰۲ کاهش یافت.
خالص اشتغال ایجاد شده از منفی یک میلیون و ده هزار نفر در سال ۱۳۹۹، به مثبت ۷۷۴ هزار نفر در سال ۱۴۰۲ رسید. احیای ۸۷۷۰ واحد تولیدی راکد و افزایش شمار شرکتهای دانشبنیان به ۹۵۹۹ واحد نیز نشان میدهد که چرخهای تولید اگرچه کند، اما به گردش درآمده است.
روایت اعداد میگوید دولت سیزدهم در خروج از یک دوره ابرتورم و رکود نسبی موفق بود و تداوم اقدامات دولت سیزدهم میتوانست زمینه حل ریشهای مسائل کشور را فراهم کند.
منبع: فارس
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید