یک سوءتفاهم تازه درباره درختان افتاده

به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «آسارا رسا»؛ برداشت چوب از جنگل‌های کشور بر اساس ضوابط قانونی ممنوع است، اما قانون برای برخی موارد استثناهایی در نظر گرفته است. یکی از این موارد، درختانی هستند که بر اثر حوادث طبیعی مانند سیل، باد، طوفان و برف ریشه‌کن شده یا روی زمین افتاده‌اند و همچنین درختان خشک‌شده، آفت‌زده و غیرقابل احیا که برداشت آنها با تأیید رئیس سازمان منابع طبیعی امکان‌پذیر است.

موضوع برداشت این درختان اما تنها یک مسئله حقوقی و اجرایی نیست و از منظر اکولوژیک نیز محل بحث است. بخشی از کارشناسان محیط زیست معتقدند درختان افتاده و خشک‌شده لزوماً چوب‌های بلااستفاده‌ای نیستند که خروج آنها از جنگل به معنای پاکسازی عرصه باشد، بلکه می‌توانند بخشی از چرخه طبیعی اکوسیستم جنگل را تشکیل دهند.

خرداد ماه امسال، کامران پورمقدم، معاون امور جنگل‌های سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، درباره ضوابط قانونی بهره‌برداری از جنگل‌ها توضیح داد که بر اساس ماده قانونی مربوط، هرگونه بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های کشور ممنوع است، مگر در موارد استثنایی که در دو تبصره پیش‌بینی شده است.

به گفته پورمقدم، در تبصره نخست، برداشت چوب از درختان ریشه‌کن‌شده یا افتاده بر اثر حوادث طبیعی مانند سیل، باد، طوفان و برف و همچنین درختان خشک‌شده، آفت‌زده و غیرقابل احیا، صرفاً با تأیید رئیس سازمان منابع طبیعی مجاز است.

از طرفی دیگر برخی کارشناسان درختان شکسته، افتاده و پوسیده را کانون انتشار آفات و عامل انتقال بیماری به درختان پیر می دانند.

هادی کیادلیری، معاون سازمان حفاظت محیط زیست، در نشستی که به تازگی درمورد جنگل‌ها برگزار شده با اشاره به همین موضوع، نسبت به نگاه صرفاً بهره‌بردارانه به درختان افتاده و خشک‌شده هشدار می‌دهد.

وی در پاسخ به این دیدگاه که این درختان می‌توانند به کانون آفات و بیماری‌ها تبدیل شوند، می‌پرسد: «یک مورد مشخص را نام ببرید که درخت افتاده عامل بیماری باشد.»

کیادلیری تأکید دارد که بسیاری از حشرات موجود در این درختان بخشی از چرخه غذایی جنگل هستند و حضور آنها را نمی‌توان صرفاً به عنوان نشانه آلودگی یا تهدید برای سلامت جنگل در نظر گرفت.

وی می‌گوید بسیاری از حشرات موجود در درختان افتاده، بخشی از چرخه غذایی و تأمین مواد غذایی جنگل هستند و اگر حجم این درختان از جنگل خارج شود، از نظر علمی ممکن است اقدام اشتباهی انجام داده باشیم.

اهمیت درختان افتاده تنها به حضور حشرات نیز محدود نمی‌شود. تنه‌ها و شاخه‌های باقی‌مانده در کف جنگل، با گذشت زمان وارد فرآیند تجزیه می‌شوند و در چرخه طبیعی مواد غذایی نقش دارند. از سوی دیگر، این بقایای چوبی می‌توانند برای برخی جانداران نقش زیستگاه داشته باشند.

کیادلیری نیز بر همین جنبه تأکید کرده و می‌گوید اهمیت این درختان از نظر زیستگاهی موضوع مهمی است و خود این مسئله نیازمند بحث جداگانه‌ای است.

جنگل یک مجموعه زنده و به‌هم‌پیوسته است و ارزش آن تنها به درختان ایستاده یا چوب قابل استفاده محدود نمی‌شود. در چنین اکوسیستمی، حتی تنه‌ای که روی زمین افتاده یا درختی که خشک شده است، می‌تواند همچنان نقشی در چرخه حیات داشته باشد. به همین دلیل، پیش از خروج این عناصر از جنگل، باید میان ضرورت‌های حفاظتی، وضعیت سلامت عرصه و نقش اکولوژیک آنها تفکیک قائل شد.

منبع: فارس

انتهای خبر/